Naar aanleiding van de demonstratie vorige week, kregen ook wij veel reacties. Waarom zijn boeren eigenlijk boos? Is het wel terecht dat ze boos zijn? Op Facebook schreef ik er een klein stukje over:

Dat onze koeien stikstof produceren, weten we. Ieder dier, ieder mens produceert stikstof. Stikstof heeft een negatief effect op natuur, maar is tegelijkertijd een belangrijke bouwsteen. Neem nu bijvoorbeeld het klaver dat in onze weilanden groeit. Groot geworden doordat het stikstof uit de lucht kan halen, en het resulteert in fantastisch ruwvoer voor de koeien met een hoog eiwitgehalte. Klaver is tevens een gewas dat diep wortelt en daardoor veel beter bestand is tegen droogtes. Inderdaad, de koe produceert stikstof, die weer wordt vastgelegd door gras, klavers en andere kruiden en planten in ons land. De Miscanthus (olifantsgras) neemt zelfs nog meer stikstof op. Kringlopen noemen we dat op de boerderij; stikstof produceren en vervolgens weer gebruiken om gewassen van te laten groeien.

Ook CO2 wordt op vergelijkbare wijze door de groene weilanden om ons heen weer vastgelegd.
Vliegtuigen, auto’s en allerlei industrieën, die hebben deze mooie vorm van kringlopen niet. Zij produceren allerlei (engrote hoeveelheden) schadelijke stoffen, die nergens opgeslagen of hergebruikt kunnen worden. Geen kringloop, maar een kaarsrechte lijn, die leidt tot het verdwijnen van natuur en biodiversiteit.
De boosheid van boeren zit hem er vooral in, dat júist die grote vervuilers zoals Schiphol mogen blijven groeien en zonder vergunning duizenden vliegtuigen laten vliegen, terwijl de boer weer te horen krijgt dat zijn veestapel moet verkleinen. Heel dubbel allemaal, en daardoor enorm frustrerend.

Is het terecht dat boeren boos zijn? Ja, ik kan het goed begrijpen. Het is zo dubbel hoe politiek Den Haag redeneert, maar ook hoe burgers zich druk maken over klimaatproblemen en daarmee al snel naar de agrarische sector wijzen. Wél overal met de auto naartoe sjezen en het vliegtuig pakken om op vakantie te gaan, maar moeilijk geld uitgeven aan voedsel.
Als het gaat om problemen rondom het klimaat, dan hebben we allemaal een verantwoording te nemen. Dat de politiek door middel van demonstraties door boeren en klimaatmensen af en toe flink wakker geschud moet worden, lijkt me een goed plan. Maar laten we vooral ook zelf actief worden. Niet gelijk een halve veestapel ruimen, maar onze vakanties eens een stuk dichterbij zoeken. Nederland heeft zoveel moois te bieden, daar hoef je echt niet voor naar de andere kant van de wereld te vliegen. In ons land zijn genoeg eenzame mensen die aandacht nodig hebben, vrijwilligerswerk hoef je niet aan de andere kant van de wereld uit te voeren.

Haal stenen uit je tuin en zaai eens wat groenten, of poot een paar aardappels. Tuinieren is een heerlijke bezigheid, zorgt dat je het lekker warm krijgt en levert je (als je het goed doet) veel voldoening op.

Nog één ding moet me van het hart: wat bijzonder dat juist gisteren ook zoveel burgers de boeren steunden! Op de weg is geen narigheid voorgevallen, mensen zwaaiden naar de trekkers, kwamen naar het Malieveld en gaven de boeren ruimte om te protesteren. Dank jullie wel! Dat geeft de boer in elk geval het gevoel er niet helemaal alleen voor te staan!

Zo, tijd om eten te koken. Sperziebonen en aardappels uit de groentetuin, vlees van eigen koe en als toetjes zelfgemaakte yoghurt met een schep zelfgemaakte appelmoes of stoofpeertjes. Lokaler, duurzamer en gezonder kunnen we het niet maken